13.00.02 · pedagogika fanlari

Differensial yondashuv asosida ravon nutq kompetensiyalarini rivojlantirish

Bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilari uchun fonologiya kursi va nutq laboratoriyasi. Har bir talaba kirish diagnostikasidan o‘tadi, o‘z darajasiga mos topshiriqlar oladi va nutqi o‘lchanadigan mezonlar bo‘yicha baholanadi.

Muallif metodikasi asosida · Abdullayeva Charos Farxadovna

1-rasmUnlilar to‘rtburchagi · RP
OLD QATORMARKAZIYORQA QATORYOPIQ → OCHIQɪeæɑːɒɔːʊʌɜːə
Unli ustiga bosing — misol so‘z talaffuz qilinadi. Uzluksiz halqa uzun unli, uzuq halqa qisqa unli.

kurs korpusi

15
modul
15 haftalik sillabus
315
test savoli
javob kalitlari bilan
130
taqdimot slaydi
13 ta ma’ruza
170
topshiriq
amaliy · mustaqil · innovatsion
315
savollik test bazasi
yakuniy test shundan tanlanadi
18
manba
to‘liq matnlari bilan

platforma bo‘limlari

Nimadan boshlaysiz?

differensiatsiya

Bir kurs, uchta yo‘l

Kirish diagnostikasi to‘rtta konstruktni alohida o‘lchaydi: segment birliklar, suprasegment birliklar, transkripsiya va nazariy apparat. Natijaga ko‘ra talaba uchta trekdan biriga joylashtiriladi — topshiriq hajmi, test uzunligi, talaffuz tezligi va ravon nutq mezonlari shunga qarab o‘zgaradi.

A

Bazaviy daraja

Foundation

Segment birliklar (fonema, allofona) hali barqaror emas. Ish yo‘nalishi — eshitib farqlash, model bo‘yicha takrorlash va qisqa, qo‘llab-quvvatlangan nutq.

Test hajmi
10 savol
Nutq tezligi
0.70× talaffuz
Ravon nutq maqsadi
80–110 so‘z/daq
B

O‘rta daraja

Developing

Fonemalar farqlanadi, ammo urg‘u, ritm va intonatsiya beqaror. Ish yo‘nalishi — prosodik naqshlar, bog‘langan nutq hodisalari va rejalashtirilgan monolog.

Test hajmi
15 savol
Nutq tezligi
0.85× talaffuz
Ravon nutq maqsadi
110–140 so‘z/daq
C

Yuqori daraja

Autonomous

Talaffuz va prosodiya barqaror. Ish yo‘nalishi — fonologik tahlil, o‘quvchi xatosini diagnostika qilish va spontan, dalilga asoslangan nutq.

Test hajmi
15 savol
Nutq tezligi
1.00× talaffuz
Ravon nutq maqsadi
140–180 so‘z/daq

mualliflik metodlari

Yettita interfaol metod

Lug‘at boyligi, nutqiy ravonlik va izchillikni rivojlantiruvchi mualliflik ta’lim metodlari. Har biri sinfda o‘tkazish tartibi bilan berilgan va yakka mashq qilinganda nutq laboratoriyasida o‘lchanadi.

  • Talkative

    Gapdon

    Talaba berilgan mavzuda to‘xtamasdan gapiradi: maqsad — jimlikni to‘ldirish emas, fikrni uzluksiz olib borish.

  • Hasty

    Shoshqaloq

    Vaqt keskin cheklanadi: talaba bir xil mazmunni tobora qisqaroq vaqtda aytishi kerak.

  • Narrator

    Hikoyachi

    Talaba voqeani birinchi shaxsda, ovoz ohangini o‘zgartirib hikoya qiladi.

  • Reteller

    Qayta so‘zlovchi

    Eshitilgan yoki o‘qilgan matn o‘z so‘zlari bilan qayta bayon qilinadi.

  • My imagination

    Mening tasavvurim

    Talaba shartli vaziyatni tasavvur qilib, uni batafsil tasvirlaydi.

  • Fortunately — unfortunately

    Yaxshiyamki — afsuski

    Har bir yangi gap navbatma-navbat «Fortunately…» va «Unfortunately…» bilan boshlanadi; zanjir uzilmasligi kerak.

  • Interviewee

    Intervyu beruvchi

    Talaba mutaxassis rolida savollarga tayyorgarliksiz javob beradi.

  • Metodlar tavsifi →

baholash mezoni

Samaradorlik indeksi

To‘rtta ko‘rsatkich bitta 0–100 ballik indeksga jamlanadi va u og‘zaki nutq darajasini B1, B2 yoki C1 sifatida belgilaydi. Baholash aniqlik, shaffoflik va obyektivlik tamoyillariga asoslanadi: har bir komponentning ulushi ochiq ko‘rsatiladi.

Nazariy o‘zlashtirish
30%
Ravon nutq
40%
Talaffuz aniqligi
15%
Topshiriq bajarilishi
15%
B1Past

0–49 ball

Nutq tushunarli, ammo uzilishlar ko‘p va nazariy atamalar beqaror. Ustuvor yo‘nalish — segment farqlash va tayanch leksikani mustahkamlash.

B2O‘rta

50–74 ball

Nutq izchil, asosiy fonologik tushunchalar o‘zlashtirilgan. Ustuvor yo‘nalish — prosodiya, kuchsiz shakllar va spontan nutq.

C1Yuqori

75–100 ball

Nutq ravon va dalilga asoslangan, talaffuz barqaror. Ustuvor yo‘nalish — metodik tahlil va o‘quvchi xatosini diagnostika qilish.

asboblar

Platforma nimalardan iborat

Apparat paneli

Kursdagi istalgan inglizcha so‘zni bosing — chetda uning transkripsiyasi, bo‘g‘in bo‘linishi va urg‘usi ochiladi. Bo‘g‘inlar talaffuz bilan sinxron yonadi.

15 555 so‘zlik RP lug‘ati

Ravon nutq laboratoriyasi

Nutqingiz yozib olinadi va avtomatik tahlil qilinadi: tezlik, pauzalar, to‘xtalish so‘zlari va leksik xilma-xillik. Baho o‘z darajangiz mezonlariga qarab qo‘yiladi.

4 o‘lchov · 0–100 ball

Minimal juftlik trenajyori

Eshitib farqlash mashqi. Har bir kontrast o‘zbek tilli o‘quvchi uchun nima uchun qiyinligi bilan izohlanadi va xato qilingan juftliklar takrorga qaytadi.

21 kontrast · 89 juftlik

Fonemalar jadvali

44 ta RP fonemasi artikulyatsion tasnifi, misollari va o‘zbek tili bilan qiyosiy izohi bilan. Har bir belgi eshitiladi.

24 undosh · 20 unli

Test va nazorat tizimi

15 ta modul testi va 3 ta oraliq nazorat. Har bir urinish savol darajasida saqlanadi — qaysi savol qiyin bo‘lgani ko‘rinadi.

315 savol

Video kutubxona

Muallifning video darslari platformaning o‘zida saqlanadi, qo‘shimcha materiallar esa manba havolalari orqali ochiladi.

8 asosiy · 9 qo‘shimcha

Tadqiqot moduli

Guruhlararo qiyos, pre-test va post-test dinamikasi, Welch va bog‘langan t-mezonlari, effekt hajmi hamda A4 formatidagi PDF hisobot.

o‘qituvchi paneli

Adabiyotlar bazasi

Kursning 18 ta manbasi, uchtasining to‘liq matni platformada. Barcha amaliy tarqatmalar asl PDF ko‘rinishida ham mavjud.

18 manba

kurs dasturi

O‘n besh modul

Batafsil dastur
  1. 1Ingliz tili fonologiyasiga kirish
  2. 2Ingliz tili fonologiyasining predmeti
  3. 3Ingliz fonologiyasi rivojlanishining asosiy davrlari
  4. 4Fonetika va fonologiya farqi
  5. 5Fonologik nazariyalar
  6. 6Ingliz tili undoshlar tizimi
  7. 7Sonorantlar va ularning maqomi
  8. 8Shovqinli undoshlar va aspiratsiya
  9. 9Ingliz tili unlilar tizimi
  10. 10Allofona tushunchasi
  11. 11Ingliz tilining bo‘g‘in tuzilishi
  12. 12Prosodik hodisalar
  13. 13Fonostilistika
  14. 14Fonotaktika
  15. 15Fonologik tahlil va yakuniy takrorlash

qanday ishlaydi

To‘rt qadam

  1. 1-qadam

    Ro‘yxatdan o‘ting

    Ism, email va guruhingiz yetarli. Kirish diagnostikasi darajangizni aniqlaydi.

  2. 2-qadam

    Topshiriqni bajaring

    Ma’ruzani o‘qing, jadval va bo‘sh joylarni saytning o‘zida to‘ldiring, nutqingizni yozib oling.

  3. 3-qadam

    O‘qituvchi baholaydi

    Ochiq javoblarni o‘qituvchi tekshiradi, ball va izoh qoldiradi. Testlar darhol baholanadi.

  4. 4-qadam

    Natijani ko‘ring

    Baho, izoh, test natijalari va samaradorlik indeksi «Javoblarim» va «Natijalarim» bo‘limlarida.

Boshlash — ro‘yxatdan o‘tish

Kirish diagnostikasidan boshlang

20 ta savol, taxminan 12 daqiqa. Natija sizni A, B yoki C trekiga joylashtiradi va butun kurs shunga moslashadi.